Po rozwodzie, separacji lub ustanowieniu rozdzielności majątkowej majątek wspólny małżonków nie dzieli się automatycznie – trzeba to zrobić umową albo w postępowaniu sądowym. Kancelaria Adwokacka adw. Aleksandry Niciarz w Głogowie pomaga ustalić skład i wartość majątku, rozliczyć nakłady i przeprowadzić podział – polubownie lub przed sądem.
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje lub jednego z nich (art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Do majątku wspólnego należą m.in. wynagrodzenia za pracę i dochody z działalności, dochody z majątku wspólnego i osobistego, środki zgromadzone na rachunkach, a także nieruchomości, samochody i inne rzeczy kupione w trakcie małżeństwa. Poza majątkiem wspólnym pozostaje majątek osobisty – np. rzeczy nabyte przed ślubem, otrzymane w spadku lub darowiźnie (jeśli darczyńca nie postanowił inaczej) czy przedmioty służące wyłącznie zaspokajaniu osobistych potrzeb jednego z małżonków.
Podział majątku wspólnego jest możliwy po ustaniu wspólności majątkowej – najczęściej wskutek prawomocnego rozwodu lub separacji, zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej (intercyzy) albo orzeczenia przez sąd rozdzielności majątkowej. Na wniosek jednego z małżonków sąd może podzielić majątek już w wyroku rozwodowym, ale tylko wtedy, gdy nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu – dlatego przy sporach o skład lub wartość majątku podział przeprowadza się zwykle w osobnej sprawie.
Co do zasady oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym (art. 43 § 1 k.r.o.). Z ważnych powodów każdy z nich może jednak żądać ustalenia nierównych udziałów, z uwzględnieniem stopnia, w jakim każde z nich przyczyniło się do powstania majątku – np. gdy jeden małżonek przez lata nie pracował i trwonił wspólne środki. Przy podziale rozlicza się również nakłady i wydatki: jeżeli z majątku osobistego jednego z małżonków sfinansowano majątek wspólny (np. pieniądze z darowizny od rodziców przeznaczone na mieszkanie), można domagać się ich zwrotu – i odwrotnie.
Jeżeli byli małżonkowie są zgodni, mogą podzielić majątek umową. Gdy w skład majątku wchodzi nieruchomość, umowa wymaga formy aktu notarialnego. To rozwiązanie szybsze, ale wymaga dokładnego przemyślenia warunków, w tym spłat i dopłat.
W braku porozumienia o podziale decyduje sąd rejonowy w postępowaniu nieprocesowym. Opłata od wniosku wynosi 1000 zł, a jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału – 300 zł. Sąd ustala skład i wartość majątku (często z udziałem biegłego rzeczoznawcy), rozlicza nakłady i decyduje o sposobie podziału: fizycznym, przyznaniu rzeczy jednemu z małżonków ze spłatą na rzecz drugiego albo sprzedaży.
Podział majątku między byłymi małżonkami nie zmienia ich odpowiedzialności wobec banku. Jeżeli oboje są kredytobiorcami, bank nadal może żądać spłaty od każdego z nich, dopóki nie zgodzi się na zwolnienie jednego z dłużników. Dlatego przy przyznawaniu mieszkania obciążonego kredytem warto równolegle uzgodnić kwestię kredytu z bankiem.
Adwokat pomaga ustalić, co należy do majątku wspólnego, a co do osobistego, zebrać dowody nakładów, przygotować wniosek o podział lub projekt umowy, a w postępowaniu sądowym – reprezentuje klienta, zgłasza wnioski dowodowe i odnosi się do opinii biegłego. Przy sprawach z nieruchomościami i kredytami to zwykle jedna z bardziej złożonych spraw rodzinnych.
Opłata sądowa od wniosku o podział majątku wspólnego wynosi 1000 zł, a przy zgodnym projekcie podziału 300 zł. Dodatkowe koszty mogą wynikać z opinii biegłego oraz wynagrodzenia adwokata.
Nie. Prawo nie przewiduje terminu, w którym trzeba złożyć wniosek o podział majątku wspólnego – można to zrobić także po kilku latach od rozwodu.
Co do zasady tak, ale z ważnych powodów sąd może ustalić nierówne udziały, biorąc pod uwagę, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego.
Nie – rzecz nabyta przed zawarciem małżeństwa należy do majątku osobistego. Jeżeli jednak w trakcie małżeństwa finansowano jej remont lub spłatę z majątku wspólnego, przy podziale można rozliczyć te nakłady.