Sprawa spadkowa zaczyna się zwykle od pytań: kto dziedziczy, czy przyjąć spadek z długami i jak podzielić majątek między spadkobierców. Kancelaria Adwokacka adw. Aleksandry Niciarz w Głogowie prowadzi sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, dział spadku, zachowek, wydziedziczenie oraz pomaga w przyjęciu lub odrzuceniu spadku.
Jeżeli spadkodawca nie zostawił ważnego testamentu, dziedziczą osoby wskazane w ustawie – w pierwszej kolejności dzieci i małżonek, w częściach równych, przy czym udział małżonka nie może być mniejszy niż jedna czwarta spadku. Gdy spadkodawca nie miał zstępnych, do spadku dochodzą małżonek i rodzice, a w dalszej kolejności rodzeństwo i jego zstępni. Testament może te zasady zmienić, ale musi spełniać wymogi formy – w przeciwnym razie jest nieważny. Kancelaria pomaga ocenić ważność testamentu i ustalić krąg spadkobierców.
Na przyjęcie albo odrzucenie spadku spadkobierca ma sześć miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania (art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego). Brak oświadczenia w tym terminie oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza – spadkobierca odpowiada wtedy za długi spadkowe tylko do wartości aktywów spadku ustalonej w spisie lub wykazie inwentarza. Jeżeli długi przewyższają majątek, warto rozważyć odrzucenie spadku, pamiętając, że wówczas spadek przechodzi na kolejnych spadkobierców, np. na dzieci osoby odrzucającej.
Aby rozporządzać majątkiem spadkowym – np. sprzedać mieszkanie czy przerejestrować samochód – spadkobierca musi wykazać swoje prawa. Służy do tego sądowe postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Notariusz sporządzi go tylko wtedy, gdy spadkobiercy są zgodni i stawią się razem; w sprawach spornych lub gdy nie wszyscy spadkobiercy są osiągalni, właściwą drogą jest postępowanie sądowe.
Po stwierdzeniu nabycia spadku spadkobiercy są współwłaścicielami majątku spadkowego. Wyjście z tej współwłasności następuje przez dział spadku – umowny (przy nieruchomości w formie aktu notarialnego) albo sądowy. W postępowaniu sądowym rozlicza się m.in. darowizny otrzymane od spadkodawcy za życia, nakłady na majątek spadkowy i pobrane pożytki, a sąd decyduje, kto otrzyma poszczególne składniki majątku i jakie spłaty należą się pozostałym spadkobiercom.
Zachowek przysługuje zstępnym, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, którzy zostali pominięci w testamencie lub otrzymali mniej, niż wynosi ich zachowek – co do zasady jest to połowa wartości udziału, który przypadałby im przy dziedziczeniu ustawowym, a dwie trzecie, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo małoletni. Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu. Pozbawić prawa do zachowku można wyłącznie przez wydziedziczenie w testamencie, z podaniem jednej z przyczyn wskazanych w ustawie – np. uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy. Kancelaria reprezentuje zarówno osoby dochodzące zachowku, jak i spadkobierców, od których jest on żądany.
Adwokat pomaga ustalić krąg spadkobierców i skład spadku, ocenia ważność testamentu, doradza w sprawie przyjęcia lub odrzucenia spadku, przygotowuje wnioski i pozwy, a następnie reprezentuje klienta w sądzie – w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku, dział spadku, zachowek, zabezpieczenie spadku czy spis inwentarza.
Sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku. Po upływie tego terminu spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.
Notariusz sporządzi akt poświadczenia dziedziczenia, jeśli wszyscy spadkobiercy są zgodni i mogą stawić się razem. Gdy między spadkobiercami jest spór albo nie wszyscy są osiągalni, sprawa trafia do sądu.
Zstępnym (np. dzieciom), małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, którzy dziedziczyliby z ustawy, a zostali pominięci w testamencie lub otrzymali mniej, niż wynosi należny im zachowek.
Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu.
Jeżeli spadek został przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza, za długi spadkowe odpowiadasz tylko do wartości aktywów spadku. Przy przyjęciu wprost odpowiedzialność jest nieograniczona.