Po śmierci bliskiej osoby spadkobiercy muszą podjąć kilka decyzji w określonych terminach – przede wszystkim, czy przyjąć spadek, i jak formalnie potwierdzić swoje prawa. Kancelaria Adwokacka adw. Aleksandry Niciarz pomaga klientom z Lubina przejść przez sprawę spadkową od początku do końca: od oceny testamentu i długów, przez stwierdzenie nabycia spadku, po dział spadku i zachowek.
Jeżeli zmarły zostawił ważny testament, dziedziczą wskazane w nim osoby; jeżeli nie – spadkobierców wskazuje ustawa, w pierwszej kolejności małżonka i dzieci. Warto sprawdzić, czy testament nie istnieje – np. w Notarialnym Rejestrze Testamentów – i czy spełnia wymogi formy. Wadliwy testament może zostać uznany za nieważny, co zmienia krąg spadkobierców.
Na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku jest sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Jeżeli w tym czasie nic nie zrobisz, przyjmiesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza – za długi odpowiesz do wartości aktywów spadku. Odrzucając spadek, pamiętaj, że przechodzi on na kolejne osoby – często na Twoje dzieci, które również muszą go odrzucić (w imieniu małoletnich – za zgodą sądu).
Do sprzedaży mieszkania, zmiany wpisu w księdze wieczystej czy wypłaty środków z banku potrzebne jest postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Notariusz sporządzi go tylko wtedy, gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni; w pozostałych przypadkach właściwa jest droga sądowa.
Dopóki nie nastąpi dział spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami całego majątku. Dział można przeprowadzić umową (przy nieruchomości – u notariusza) albo w sądzie, który rozliczy m.in. darowizny otrzymane od spadkodawcy, nakłady i pożytki oraz ustali spłaty między spadkobiercami.
Dzieci, małżonek i rodzice spadkodawcy, którzy dziedziczyliby z ustawy, mogą domagać się zachowku – zwykle połowy wartości udziału ustawowego, a dwóch trzecich, jeśli uprawniony jest małoletni lub trwale niezdolny do pracy. Przy obliczaniu zachowku uwzględnia się także darowizny poczynione przez spadkodawcę za życia. Roszczenie przedawnia się z upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu. Kancelaria reprezentuje zarówno osoby dochodzące zachowku, jak i spadkobierców, od których się go żąda.
Spadkodawca może pozbawić bliską osobę prawa do zachowku tylko w testamencie i tylko z przyczyn wskazanych w Kodeksie cywilnym, np. z powodu uporczywego niedopełniania wobec niego obowiązków rodzinnych. Przyczyna musi wynikać z treści testamentu – wydziedziczenie bez jej wskazania nie jest skuteczne.
Można odrzucić spadek w ciągu sześciu miesięcy od dowiedzenia się o powołaniu do spadku. Jeżeli nie złożysz oświadczenia, przyjmiesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza i odpowiesz za długi tylko do wartości aktywów spadku.
Tak. Po odrzuceniu spadku przez rodzica spadek przechodzi na jego dzieci. W imieniu małoletniego dziecka oświadczenie składają rodzice, a potrzebna jest do tego zgoda sądu opiekuńczego.
Co do zasady połowę wartości udziału, który przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym, a dwie trzecie tej wartości, jeżeli uprawniony jest małoletni lub trwale niezdolny do pracy.
Tak. Przy obliczaniu zachowku dolicza się do spadku co do zasady darowizny poczynione przez spadkodawcę, z wyjątkami określonymi w Kodeksie cywilnym.